İstanbul’un otoyol ağı (TEM, D-100, Kuzey Marmara Otoyolu, çevre yolları ve üç köprü bağlantısı) günün büyük bölümünde yoğun ve yüksek hızlı. Bu hatlarda bir lastiğin patlaması, şehir içindeki bir arızadan çok farklı bir durum yaratır: aracı durdurabileceğiniz nokta sınırlıdır, arkanızdan gelen trafik hızlıdır ve emniyet şeridi göründüğü kadar güvenli değildir.
Bu sayfada hem bize ulaşana kadar yapmanız gerekenleri hem de sahaya geldiğimizde nasıl çalıştığımızı anlatıyoruz. Otoyol müdahalesinde en kritik değişken hız değil, doğru sıralamadır.
Yüksek hızda lastik patlarsa ilk saniyelerde ne yapılmalı?
Lastik patlamasının en tehlikeli anı, patlamanın kendisi değil sürücünün refleksidir. Ani fren ve sert direksiyon hareketi, kontrol edilebilir bir durumu savrulmaya çevirir. Doğru sıralama şudur:
- Direksiyonu iki elle sıkı tutun ve düz tutmaya çalışın. Araç patlayan lastik tarafına çekecektir; bunu karşı manevrayla değil, sabit tutarak dengeleyin.
- Frene basmayın. Gaz pedalından ayağınızı çekin ve aracın kendi kendine yavaşlamasını bekleyin. Fren, ağırlığı öne aktararak dengeyi daha da bozar.
- Hız düştükçe yavaşça sağa yönelin. Yaklaşık 60 km/s altına indiğinizde hafifçe frenlemeye başlayabilirsiniz.
- Emniyet şeridine mümkün olduğunca sağa çekin. Mümkünse bir viraj içi veya tepe üstü yerine düz ve görüş mesafesi açık bir noktada durun.
- Dörtlüleri yakın, aracı stop edin, el frenini çekin.
Emniyet şeridi güvenli bir yer değildir
Yaygın bir yanılgı, emniyet şeridine çekilmenin işin güvenli tarafına geçmek anlamına geldiğidir. Gerçekte emniyet şeridinde meydana gelen arkadan çarpma kazaları, yol kenarındaki en ciddi ölümlü kaza türlerinden biridir. Yorgun ya da dikkati dağılmış bir sürücü, duran aracı hareket halinde sanarak doğrudan üzerine gidebilir.
Bu yüzden ilk kuralımız şudur: araçtan çıkın ve bariyerin dışına geçin. Araç içinde beklemek, özellikle arka koltukta beklemek güvenli değildir. Çıkarken de sol kapıyı değil, mümkünse sağ taraftaki kapıları kullanın; sol kapıdan inmek sizi doğrudan akan trafiğin içine bırakır.
Yanınızda çocuk veya evcil hayvan varsa onları da alın ve bariyerin dışına geçirin. Türkiye’de araçta reflektörlü yelek ve iki adet emniyet üçgeni bulundurmak zorunludur; yeleği bagajda değil, kabin içinde bulundurmak bu tür anlarda fark yaratır.
Konumunuzu nasıl tarif etmelisiniz?
Otoyolda "TEM üzerindeyim" bilgisi tek başına yeterli değildir; TEM’in İstanbul içindeki uzunluğu 100 kilometreyi aşar. Bize ulaşırken en hızlı yöntem WhatsApp’tan canlı konum göndermenizdir. Bu mümkün değilse şu üç bilgi varışı ciddi biçimde hızlandırır:
- Yön: Hangi istikamete gidiyordunuz? (Örn. "TEM, Ankara istikameti" ya da "D-100, Avrupa yönü"). Otoyollarda karşı yöne geçmek kilometrelerce sapma demektir; bu bilgi kritiktir.
- Son geçtiğiniz gişe, kavşak veya köprü: "Mahmutbey gişelerini yeni geçmiştim" gibi bir referans, konumu birkaç kilometreye indirir.
- Kilometre levhası veya acil çağrı direği numarası: Otoyol kenarındaki direklerde yazan numaralar, konumu metre hassasiyetinde verir.
Otoyolda çalışırken nasıl konumlanıyoruz?
Sahaya vardığımızda ilk iş lastiğe dokunmak değil, çalışma alanını korumaktır. Servis aracımızı sizin aracınızın arkasına, hafif sola açılı biçimde ve ikaz lambası açık halde konumlandırıyoruz. Böylece servis aracı, arkadan gelen bir aracın ilk teması alacağı siper haline geliyor ve çalışma alanı korunmuş oluyor.
Emniyet üçgenini otoyolda 30 metre değil, en az 100-150 metre geriye koyuyoruz; yüksek hızda 30 metre, fren mesafesinin çok altında kalır. Viraj veya tepe varsa üçgen o noktanın ötesine, sürücünün aracı erken görebileceği yere yerleştiriliyor.
Bir diğer kural: mümkün olan her durumda aracınızı, patlak lastik trafiğe değil bariyere bakacak şekilde konumlandırmayı tercih ediyoruz. Bu her zaman mümkün olmasa da, ustanın şerit tarafında çalışmak zorunda kalmaması ciddi bir güvenlik farkı yaratıyor.
Köprü ve tünel geçişlerinde durum
Boğaz köprüleri, Avrasya Tüneli ve viyadük geçişlerinde durmak hem yasak hem de son derece tehlikelidir; bu bölümlerde emniyet şeridi ya çok dardır ya da hiç yoktur. Lastiğiniz köprü üzerinde patlarsa, mümkünse hızınızı düşürerek köprü çıkışındaki ilk geniş alana ya da gişe bölgesine kadar devam edin.
Lastik havasız halde ilerlemek jantı hasarlandırır, bu doğrudur; ancak köprü ortasında durmanın riski, bir jantın maliyetiyle kıyaslanmayacak kadar büyüktür. Bu durumda öncelik her zaman tahliye olmalıdır.
Güzergâha göre bilgi
Her otoyolun emniyet şeridi durumu, güvenli durma noktaları ve çıkışları farklı. Bulunduğunuz güzergâhın sayfasına bakın:
- TEM Otoyolu (O-2)
- D-100 Karayolu (E-5) (D-100 / E-5)
- Kuzey Marmara Otoyolu (O-7)
- Basın Ekspres Yolu (Bağlantı yolu)
- Şile Otoyolu (Bölünmüş yol)
- 15 Temmuz Şehitler Köprüsü (O-1 / Boğaziçi Köprüsü)
- Fatih Sultan Mehmet Köprüsü (O-2 / FSM)
- Yavuz Sultan Selim Köprüsü (O-7 / YSS)
- Avrasya Tüneli (Kazlıçeşme - Göztepe)
- İstanbul Havalimanı Yolu (Havalimanı bağlantıları)
Sahada nasıl çalışıyoruz?
Aşağıdaki sıralama, ekibimizin bu hizmette izlediği standart adımlardır. Sıranın kendisi hem sizin hem ekibimizin güvenliği açısından belirleyicidir.
- Güvenli durunFrene basmadan yavaşlayın, sağa çekin, dörtlüleri yakın. Aracı stop edip el frenini çekin.
- Bariyerin dışına geçinYeleği giyin, sağ kapıdan inin, yolcularla birlikte bariyerin dışına geçin. Üçgeni yeterince geriye koyun.
- Canlı konum gönderinArayın ve WhatsApp’tan canlı konum paylaşın. Yön bilgisini mutlaka belirtin.
- Alan güvenliğiServis aracı siper konumuna geçer, ikaz lambası ve gerekirse ek işaretleme ile alan korunur.
- Hızlı müdahaleOtoyolda hedefimiz sahada geçen süreyi en aza indirmek. Gerekirse kalıcı tamir yerine güvenli geçici çözüm uygulanır.
- Güvenli çıkışYola dönüş için trafiğe uygun aralık kollanır, gerekirse işaretle yönlendirme yapılır.
Bu hizmet hakkında sık sorulanlar
Otoyolda lastik değiştirmek yasak mı?
Zorunlu haller dışında otoyolda durmak yasaktır, ancak arıza zorunlu hal kapsamındadır. Bu durumda emniyet şeridine çekmeniz, dörtlüleri yakmanız ve emniyet üçgenini yerleştirmeniz yasal olarak yapmanız gerekenlerdir. Uzun süre kalınması uygun olmadığından sahadaki çalışmamızı mümkün olan en kısa sürede tamamlıyoruz.
Emniyet şeridi çok darsa ne yapıyorsunuz?
Emniyet şeridinin olmadığı ya da çalışmaya elverişsiz derecede dar olduğu noktalarda sahada müdahale etmiyoruz; bu, hem sizin hem ekibimizin güvenliği açısından doğru karar değildir. Bu durumda aracın en yakın güvenli noktaya (dinlenme tesisi, gişe alanı, bir alt çıkış) alınması gerekir ve işlemi orada tamamlarız.
Jantım da hasar gördü, yola devam edebilir miyim?
Havasız gidilen mesafeye bağlıdır. Jant kenarında hafif bir ezik varsa lastik oturur ve hava tutar; bu durumda dikkatli kullanımla yola devam edilebilir. Ancak jant kenarı çatlamış ya da belirgin şekilde eğilmişse lastik basıncı kalıcı olarak tutmaz. Bunu sahada görüp size açıkça söylüyoruz, çünkü otoyola tutmayan bir lastikle dönmek ikinci bir arıza demektir.
Aynı anda iki lastiğim patladı, çözüm ne?
Çukura ya da kaldırıma aynı taraftan bindirildiğinde iki lastiğin birden gitmesi sık karşılaştığımız bir durum. Stepne tek olduğu için ikinci lastiği yanımızda getirdiğimiz uygun ebatla değiştiriyoruz. Telefonda ebadı öğrenmemiz bu yüzden önemli; doğru lastikle çıkarsak tek seferde çözülür.
İlgili hizmetler
7/24 Acil Lastikçi
Lastik arızası mesai saatlerini beklemez. Gece yarısı, hafta sonu ve resmî tatillerde aynı ekip, aynı hizmet.
Stepne Takma Yardımı
Stepneniz var ama takamıyorsunuz. Sıkışmış bijon, eksik ekipman ya da güvensiz zemin; hepsi çözülebilir sorunlar.
Mobil Lastik Değişimi
Lastiğinizi sökmek için servise gitmenize gerek yok. Tam donanımlı mobil ekibimiz bulunduğunuz noktaya gelir, değişimi orada tamamlar.